CTG: Hiệu quả vượt trội trên đà tăng trưởng chậm

Nhà nước hiện nắm 64,46% tại CTG — thấp hơn một chút so với mức định hướng tối thiểu 65% (Theo Quyết định 2054/QĐ-TTg), trong khi room ngoại chỉ còn trống khoảng 5,5%. Không như VCB hay BID còn dư địa 10–12% cổ phần Nhà nước để phát hành tăng vốn ra ngoài, CTG khó phát hành thêm cho đối tác mới nếu không có vốn đối ứng từ ngân sách. Do đó, nguồn tăng vốn tự có của ngân hàng chủ yếu đến từ việc giữ lại lợi nhuận hằng năm để chia cổ tức bằng cổ phiếu.

Thị phần cho vay của CTG giảm từ 18,3% xuống 13,3%, nhưng tỷ trọng lợi nhuận đóng góp trong nhóm ngân hàng niêm yết đã tăng lại từ 7,5% (2018) lên 12,2% (2025) và 13,1% trong 12 tháng gần nhất. Điều này cho thấy ngân hàng đang kiếm được nhiều lợi nhuận hơn trên mỗi đồng dư nợ, phản ánh chiến lược chọn lọc khách hàng có hiệu quả sinh lời cao hơn thay vì dàn trải quy mô.

Trên 100 đồng thu nhập hoạt động: CTG chỉ tốn 28 đồng cho chi phí vận hành (Tỷ lệ CIR 28% — thuộc nhóm tối ưu nhất ngành). Nhờ mạng lưới chi nhánh rộng lớn đã khấu hao gần hết, ngân hàng giữ lại được 41 đồng lợi nhuận ròng cho cổ đông sau khi đã trích 20 đồng dự phòng rủi ro. Chi phí dự phòng chính là biến số tác động nhiều nhất đến lợi nhuận ròng hằng năm.

Thu nhập từ lãi vẫn chiếm 77%; Khoản tiền thu hồi từ các món nợ cũ đã xử lý (Đạt hơn 10.000 tỷ đồng/năm) đóng góp tới 19% lợi nhuận trước thuế. Đây là dòng tiền thực tế thu về từ tài sản bảo đảm, đóng vai trò nguồn bổ sung quan trọng giúp bù đắp cho mảng phí dịch vụ thuần (Chiếm 8%) còn khiêm tốn.

ROE tăng từ 8% lên 22,7% trong khi mức độ sử dụng đòn bẩy tài sản giảm từ 17,3 lần xuống 14,3 lần. Hiệu quả sinh lời tăng vọt chủ yếu nhờ tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA) tăng gấp ba (Từ 0,48% lên 1,50%). Đây là dấu hiệu cho thấy chất lượng tăng trưởng lành mạnh, đến từ việc tối ưu hóa hiệu quả nội tại thay vì phụ thuộc vào việc gia tăng nợ vay.

Dư nợ cho vay hộ kinh doanh và cá nhân tăng trưởng 71% sau 3 năm, nâng tỷ trọng lên 41% danh mục; Trong khi dư nợ các doanh nghiệp nhà nước chỉ còn 7%. CTG đã chuyển mình rõ nét sang một ngân hàng bán lẻ và phục vụ doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), giúp phân tán rủi ro tập trung và nâng cao lợi suất cho vay.

Tỷ trọng sản xuất chế biến và xây dựng giảm từ 28% (2022) xuống 22%, nhường chỗ cho thương mại dịch vụ (Từ 18,7% lên 20,2%) và cho vay hộ gia đình (Từ 5,4% lên 7,2%, tăng gấp đôi về giá trị). Dòng vốn tín dụng dịch chuyển bám sát sự phục hồi của tiêu dùng và lưu thông hàng hóa; Giúp giảm bớt rủi ro chu kỳ từ các dự án sản xuất lớn.

Tiền gửi khách hàng chiếm 73% tổng nguồn vốn chịu lãi (Giảm so với mức 79%); Phần còn lại được bù đắp qua vốn liên ngân hàng (16%) và giấy tờ có giá (5%). Nguồn vốn từ thị trường liên ngân hàng nhạy cảm hơn với mặt bằng lãi suất chung, đòi hỏi ngân hàng phải linh hoạt quản lý thanh khoản đầu vào.

Dư nợ cho vay đã vượt tiền gửi khách hàng 10%, đưa tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) theo quy định lên 83,9% — khá sát mức trần 85%. Khi tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) giữ ổn định quanh 23–24%, CTG cần tích cực huy động thêm tiền gửi có kỳ hạn từ dân cư để tạo thêm dư địa giải ngân cho các quý tới.

Sau khi chạm mức thấp 3,1% vào năm 2024, chi phí huy động vốn của CTG đã nhích lên 3,7%, khiến biên lãi thuần (NIM) đi ngang quanh mức 2,8%. Dù lợi suất cho vay vẫn duy trì tốt nhờ mảng bán lẻ; Định hướng duy trì lãi suất cho vay hợp lý hỗ trợ nền kinh tế khiến ngân hàng có ít dư địa để nới rộng thêm NIM.

Trong 9 năm qua, mức tăng trưởng cho vay của CTG thường duy trì thấp hơn bình quân ngành (Tại 30/9/2026, dư nợ CTG tăng 7,6% so với cùng kỳ, nhóm ngân hàng niêm yết tăng 17,0%). Ngân hàng chủ động không chạy theo quy mô bằng mọi giá để ưu tiên giữ vững hệ số an toàn vốn và bảo vệ chất lượng tín dụng.

Dư nợ tín dụng tăng 3,2 lần sau một thập kỷ (Đạt 2,14 triệu tỷ đồng). Đáng chú ý là chỉ số ROA tăng từ 0,48% lên 1,50%: Nghĩa là mỗi đồng tài sản hiện tạo ra lợi nhuận cao gấp 3 lần so với năm 2018, thể hiện rõ quá trình chuyển dịch sang phát triển theo chiều sâu.

Lợi nhuận trước thuế duy trì tăng trưởng bình quân khoảng 20%/năm kể từ sau cột mốc xử lý dứt điểm các khoản nợ xấu tồn đọng vào năm 2018. Với 53.500 tỷ đồng LNTT trong 12 tháng gần nhất, CTG hoàn thành 93% kế hoạch năm chỉ sau 9 tháng; Khẳng định nền tảng kinh doanh vững vàng.

Tỷ lệ nợ xấu nội bảng được kiểm soát tốt ở mức 1,20%. Tuy nhiên, nợ nhóm 2 (Quá hạn dưới 90 ngày) tăng 33% từ đầu năm lên 1,08%. Dù con số này vẫn an toàn so với mức đỉnh 2,35% năm 2022; Sự gia tăng của nợ quá hạn sớm là tín hiệu cần quan sát vì đây là chỉ báo đi trước của nợ xấu.

Tỷ lệ bao phủ nợ xấu đạt 160%: Nghĩa là ngân hàng đã trích lập sẵn 1,6 đồng dự phòng cho mỗi 1 đồng nợ xấu ghi nhận. Nguồn dự phòng tích lũy dày dặn giúp ngân hàng chủ động ứng phó với rủi ro tín dụng mà không làm xáo trộn kết quả kinh doanh.

Chi phí trích lập dự phòng và tỷ lệ nợ xấu mới phát sinh đều đã lùi về quanh mức 1% dư nợ bình quân; Thấp hơn đáng kể so với giai đoạn khó khăn 2022–2023, giúp giải phóng thêm lợi nhuận cho cổ đông.

Nợ nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn) tăng từ 1.491 tỷ lên 7.523 tỷ đồng sau 9 tháng, trong khi nợ nhóm 5 giảm nhờ ngân hàng đã dùng quỹ dự phòng để xử lý 14.195 tỷ nợ xấu. Đây là chỉ báo quan trọng nhất cần theo dõi ở các quý tới: Đánh giá khả năng thu hồi hoặc chuyển nhóm của các khoản vay này.

Kho nợ đã xử lý bằng dự phòng ngoài bảng cân đối (Quy mô 204.000 tỷ đồng) mang về dòng tiền thu hồi thực tế đều đặn ~10.000 tỷ đồng/năm (Hiệu suất ~5%). Đây là nguồn thu nhập thực từ việc phát mại tài sản bảo đảm; Dù tốc độ thu hồi phụ thuộc vào thanh khoản của thị trường bất động sản.

Tỷ lệ vốn cấp 1 (Phần vốn cốt lõi gồm vốn góp và lợi nhuận tích lũy) của CTG hiện ở mức 7,7%. Để chuẩn bị cho các chuẩn an toàn vốn cao hơn trong tương lai (Như chuẩn Basel III yêu cầu 8,5% gồm cả đệm bảo toàn vốn), CTG bắt buộc phải giữ lại phần lớn lợi nhuận hàng năm để tái bổ sung vốn, thay vì chi trả nhiều cổ tức bằng tiền mặt (Chỉ 450 đ/cp). Nhu cầu tích lũy vốn tự có chính là yếu tố giới hạn tốc độ tăng trưởng quy mô tài sản trong chu kỳ tới.