01 / Câu chuyện chị Lan
Có những thời điểm cảm xúc dâng cao đến mức lấn át mọi lý trí và kế hoạch ban đầu.
Chị Lan (42 tuổi) đang duy trì một danh mục tích sản rất kỷ luật cho quỹ giáo dục của con. Một buổi sáng, thị trường tăng nóng. Trên các diễn đàn liên tục xuất hiện ảnh chụp tài khoản lãi đậm từ một mã cổ phiếu vừa có tin đồn sắp bị thâu tóm.
Bị cuốn theo sự hưng phấn và nỗi sợ bỏ lỡ (FOMO), chị Lan gọi ngay cho người cố vấn:
“Em ơi, rút ngay 300 triệu từ sổ tiết kiệm sang, đặt lệnh mua hết mã Y này cho chị ngay phiên sáng nay! Chậm chân là mất cơ hội đấy!”
Câu trả lời nhanh nhất có thể là: "Vâng chị, em đặt lệnh ngay!". Nhưng một người cố vấn có trách nhiệm sẽ dừng lại một nhịp trước khi làm theo.
Theo bạn, người cố vấn nên trả lời cuộc gọi của chị Lan ra sao?
02 / Tại sao chúng ta hay có những "lệnh ngẫu hứng"?
Quyết định bốc đồng thường bộc phát khi thị trường có hai yếu tố kích thích: Sự hưng phấn quá mức (Euphoria) và nỗi sợ bỏ lỡ (FOMO).
Khi thấy người xung quanh kiếm lời nhanh, bộ não kích hoạt cơ chế cạnh tranh. Kế hoạch tài chính 5 năm, 10 năm vừa lập tháng trước bị đẩy sang một bên, nhường chỗ cho mong muốn hành động ngay để không bị "bỏ lại phía sau".
Những quyết định tài chính đưa ra khi cảm xúc dâng cao nhất thường là những quyết định chứa nhiều rủi ro nhất.
03 / Đổi góc nhìn: Cố vấn là ranh giới an toàn, không phải người bấm lệnh hộ
Theo các chuẩn mực tư vấn về tính phù hợp, khi khách hàng đưa ra một yêu cầu giao dịch nằm ngoài kế hoạch ban đầu, người cố vấn cần trao đổi rõ với khách hàng trước khi thực hiện. Trong thực tế, cách ứng xử này đi qua 3 bước:
- 01Lắng nghe và giải thíchCố vấn không phủ nhận cảm xúc của bạn, nhưng giúp "làm nguội" quyết định bằng cách phân tích sự lệch pha giữa lệnh mua này và kế hoạch tài chính ban đầu.
- 02Khoanh vùng rủi roNếu bạn vẫn muốn thử cơ hội này, cố vấn hướng dẫn chỉ dùng một phần nhỏ trong danh mục vệ tinh (Satellite), giữ nguyên khối cốt lõi (Core) đang bảo vệ tương lai gia đình.
- 03Sẵn sàng nói "không"Nếu lệnh giao dịch có nguy cơ đe dọa an toàn của toàn bộ tài sản mà không thể khoanh vùng, người cố vấn đúng nghĩa sẽ đưa ra góc nhìn phản biện thẳng thắn nhất để bảo vệ bạn.
04 / 3 quy tắc tự quản trị cơn bốc đồng
Lần tới khi muốn đặt ngay một lệnh mua "gấp" theo lời đồn hay nhịp tăng nóng, hãy thử 3 quy tắc sau:
- 01Khoảng lặng 24 giờĐừng xuống lệnh ngay. Hãy cho bản thân 24 giờ để cơn hưng phấn hạ nhiệt. Nếu sau đó bạn vẫn thấy thương vụ hợp lý về mặt cơ bản, lúc đó mới bắt đầu xem xét.
- 02Kiểm tra nguồn tiền nộp vàoLệnh này dùng tiền từ đâu? Nếu phải rút từ quỹ tiết kiệm an toàn hay tiền học phí của con, hãy dừng lại ngay.
- 03Trân trọng những lời khuyên biết nói "không"Người luôn gật đầu với mọi quyết định bốc đồng có thể mang lại sự dễ chịu ngắn hạn. Người biết nói "không" đúng lúc mới là người giữ tài sản của bạn an toàn qua nhiều năm.